Wednesday, August 16, 2017

ಆಲಿಕಲ್ಲಿಗೆ ಉಸಿರು ತುಂಬುವ ಬೆಕ್ಕಿನಮರಿ!

ಹೊಸ್ತಿಲಿಗೆ ಬಂದ ಮಳೆ 
ದಿಟ್ಟಿಸುತ್ತಿರುವ ಮರಿಬೆಕ್ಕಿನ ಮುಗ್ಧತೆ
ಕವಿಮನದಲ್ಲಿ ಯಾಕೆ ಮೂಡುವದಿಲ್ಲ?

ಪ್ರಶ್ನೆ ಸರಳವಾಗಿರುವಂಥದ್ದು. ಬಹುಶಃ ಕಿರಿಕಿರಿಯಾಗುವಂಥದ್ದು. ಇಲ್ಲಿನ ಒಟ್ಟಾರೆ ಚಿತ್ರಣ ಹೀಗಿದೆ: 
ಮಳೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆಲಿಕಲ್ಲಿನ ಮಳೆ. ಬಾಗಿಲಸಂದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತುಕೊಂಡು ಮಳೆ ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಈ ಬೆಕ್ಕಿನ ಮರಿಗೋ ಇದೆಲ್ಲ ಹೊಸತು. ಹೀಗಾಗಿ ಅಲ್ಲೊಂದು ಬೆರಗಿದೆ. ಹೊಸ್ತಿಲಾಚೆಯಿಂದ ಪುಟಿದು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಬಂದು ಬೀಳುತ್ತಿರುವ ಆಲಿಕಲ್ಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಮರಿ ಚಿನ್ನಾಟವಾಡುತ್ತಲಿದೆ. ಏನು ಮಾಡಿದರೂ ಕೈಗೆ ಸಿಗದೇ ಕೊನೇಪಕ್ಷ ರೂಹೂ ದಕ್ಕದೇ ಬಿದ್ದ ಮರುಘಳಿಗೆಯಲ್ಲೇ ಜೀವ ಬಿಡುತ್ತಿರುವ ಈ ಆಲಿಕಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಚಿನ್ನಾಟದಿಂದಲೇ ಈ ಬೆಕ್ಕಿನಮರಿ ಉಸಿರು ತುಂಬುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ, ಮರಿಗೆ ಇದೊಂದು ಸೋಜಿಗ ಮತ್ತು ಮೋಜು. 

   ಆದರೆ ಕವಿಗೆ ಈ ಅದೃಷ್ಟವಿಲ್ಲ. ಆತ ಈ ಮಳೆಯನ್ನು ಆ ಮರಿಬೆಕ್ಕಿನಂತೆ ನೋಡಲಾರ. ಆತನ ಕವಿತ್ವವೇ ಆತನ ಮೊದಲ ಶತ್ರು. ಇದು ಶಾಪವೋ ವರದಾನವೋ, ಕವಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ದೂರದೃಷ್ಟಿ ಇರಬೇಕಂತೆ! ಹೀಗಾಗಿ, ಆತ ಈ ಮಳೆಗೊಂದು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸೃಷ್ಟಿಸತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ಬೆಕ್ಕಿನ ಬೆರಗಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದ ಹೊಸ್ತಿಲ ಆಸುಪಾಸಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಮಳೆಯೊಂದು ಕವಿಯ ಕ್ಯಾನವಾಸಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಲಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಿಂಚು ಬರುತ್ತದೆ. ಗುಡುಗು ಬರುತ್ತದೆ. ಕಾಮನಬಿಲ್ಲಿನ ಸಮೇತ ಮಯೂರದ ನೃತ್ಯಯೂ ಪ್ರೇಯಸಿಯ ವಿರಹವೂ ಎಲ್ಲ ಬಂದು ಕೊನೆಗೊಮ್ಮೆ ಕಲಸುಮೇಲೋಗರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಯಾಕೆಂದರೆ ಆತ ಕವಿ. ಯಾವತ್ತಿಗೂ ದಗ್ದ ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ದ. ಕವಿತೆ ಮಾತ್ರ ಆತನನ್ನು ಸಂತೈಸಬಲ್ಲದು. ಪೊರೆಯಬಲ್ಲದು.  
*
   ಗೊತ್ತಿದ್ದೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆಯೋ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಒಂದು ತಪ್ಪು ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ. ನಮ್ಮ ಮಾತುಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರ್ಯಾರನ್ನೋ ಎಳೆದು ತರುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ. ಯಾವುದೋ ಒಂದು ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಕುರಿತಂತೆ ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ವಾದಗಳಿಗೆ ಬಲ ತಂದು ಕೊಡುವದಕ್ಕೆಂದು ಅನೇಕ ದಿವ್ಯಚೇತನಗಳ ಲೇಬಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಅಂಟಿಸುತ್ತೇವೆ. ನಮ್ಮ ತರಲೆ ಜೋಕುಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀ ಬರುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧ ಇಣುಕುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಅಂತೆಯೇ ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ವಾದಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಟಿ ಕೊಡಬಲ್ಲ ಯೇಸು, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್, ಪರಮಹಂಸ, ರಾಮ. ಕೃಷ್ಣರೂ ಸಂದರ್ಭಾನುಸಾರವಾಗಿ ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಬರುವದುಂಟು. 

   ಆದರೆ ಇವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಉಚ್ಚರಿಸುವ ಮುನ್ನ ನಾವುಗಳು ಒಂದು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಮಹಾತ್ಮ, ಬುದ್ಧ, ಪರಮಹಂಸ, ಮರ್ಯಾದಾ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಅಂತನ್ನುವದೆಲ್ಲ ಅವರವರ ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮಂದಿರು ಇಟ್ಟ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಅವೆಲ್ಲ ನಾಮಪದಗಳೇ ಅಲ್ಲ. ಅದೊಂದು stage. ಒಂದು ಹಂತ. ಮಾನವೀಯತೆಯಲ್ಲಿಯೋ ಅಥವಾ ಅರಿವಿನಲ್ಲಿಯೋ ಅಥವಾ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿಯೋ- ಎಲ್ಲೋ ಒಂದು ಕಡೆ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ಕೈವಶವಾಗಬಹುದಾದ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಯದು.

   ಕವಿತೆ ಅನ್ನುವದೂ ಅಂಥದ್ದೇ ಜಾಗದ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲೇ ಉದ್ಭವಿಸುವಂಥದ್ದು. ಈ ಕವಿತೆ ಓದುಗರೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭಾಷಿಸುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಓದುಗನ ಬಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಬಂದು ವಿಷಯ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ತೀರಾ ಹತ್ತಿರ ಬಂದರೂ ಕೈಸನ್ನೆ, ಬಾಯಿಸನ್ನೆ ಮಾಡುತ್ತ 'ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗದು, ಅಲ್ಲಿ ಬಾ' ಅಂದು ಹೊರಟು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಓದುಗನ ಕತೆ ಮುಗಿದಂತೆ. ಹೀಗಾದಾಗ ಓದುಗ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು? ಹೀಗೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸುವ ಅಕ್ಷರಗಳು ತಮ್ಮಲ್ಲೊಂದು ಹಿಡನ್ ಸಂಜ್ಞೆಗಳನ್ನೂ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಬೇಕಾದರೆ ಈ ಪುಟ್ಟ ಹಾಯ್ಕು ನೋಡಿ, 
  
ಮನೆಯತ್ತ ಪಯಣ. 
ರಸ್ತೆಯಂಚಿನ ಗೂಟಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ 
ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಜೊತೆಗಿದೆ
ಒಂದು ಅಗೋಚರ ಸ್ಮೈಲೀ!

   ಹೀಗೆ ಈ ಲೋಕದ ಎಲ್ಲ ಕವಿತೆಗಳೂ ಒಂದಿಷ್ಟು ಬಗೆಯ ಸೂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತವಾಗಿವೆ. ಹಾಗೆ ಬಂಧಿತವಾಗುವ ಸೂತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಕೆಲವನ್ನು ಹೆಸರಿಸಬಹುದಾದರೆ ಮೊದಲಿಗೆ ಬಂದು ನಿಲ್ಲುವ ಸೂತ್ರ ಅಲಂಕಾರ. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಇದು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿದ್ದರೆ, ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. 'ಅವಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದ ಕೂಡಲೇ ಮೈಯಲ್ಲಿ ಮಿಂಚು ಹರಿದಂತಾಯಿತು' ಅಂತನ್ನುವ ಕವಿಗೆ ತಾನು ಸತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕೊಂಚ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಅಂತನ್ನುವ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅರಿವಿದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಆತನ ಎಕ್ಸೈಟ್ ಮೆಂಟ್ ಮಾತ್ರ ನೋಡಬೇಕೇ ಹೊರತು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನಲ್ಲ. 

   ಇದೇ ರೀತಿ ಕವಿತೆಯ ಒಂದು ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವೆಂದರೆ ಕವಿ ಬಳಸುವ ನಿರೂಪಣಾ ವಿಧಾನ. ಯಾವುದೇ ಕವಿತೆ ತನ್ನ ಒಡೆಯ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರಣದ ಮೇಲೆಯೇ ತನ್ನ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನಿರೂಪಣೆ ಅನ್ನುವದು ಇಡೀ ಕವಿತೆಯ ಅಡಿಪಾಯ. ಕವಿಯ ನೋಟ ಅಥವಾ ಕವಿಯ ರುಚಿ ಅಥವಾ ಕವಿಯ ಪರಿಮಳ- ಈ ಅಡಿಪಾಯಕ್ಕೆ ಒದಗಿಬರುವ ಸಿಮೆಂಟಿನ ಸರಕುಗಳು. ಕವಿತೆ ಓದಿದ ಬಳಿಕ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಓದುಗರ ಮನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿದಾಗಲೇ ಆಯಾ ಕವಿತೆ ಸಾರ್ಥಕದ ಉಸಿರು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಕವಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತಿರುವ ಈ ಕೆಳಗಿನ ದೃಶ್ಯ ನೋಡಿ:

ನೀರಿಗೆಂದು ಬಂದ ನೀರೆಯರು 
ಚಂದಿರನ ಮೇಲೆ ಮೋಹಿತರು;
ಇಲ್ಲೀಗ ನೂರು ಕೊಡಗಳಲ್ಲೂ 
ನೂರು ಪೂರ್ಣ ಚಂದಿರರು!

   ಹೌದು, ಒಂದು ಕವಿತೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಓದಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವದು ಅಲ್ಲಿರುವ ಚಿಹ್ನೆಗಳು. ಓದಿನ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಅವು ಓದುಗರಿಗೆ ಎಲ್ಲಿ ವಿರಮಿಸಬೇಕೆಂದೂ ಎಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದೂ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಉನ್ಮಾನದಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದೂ ಸೂಚಿಸಬಲ್ಲವು. ಹೀಗೆ ಹಾಡಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ತೋರುಫಲಕಗಳಂತೆ ಗೋಚರಿಸಬೇಕೆಂದರೆ ಇಡೀ ಹಾಡು ಒಂದು ನಿಗದಿತ ಶಬ್ದ ಹೊರಡಿಸುತ್ತಿರಬೇಕು. ಆ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಗೀತದ ಸ್ವರವಿರಬೇಕು. 'ತೂಗಿರೇ ರಾಯರ ತೂಗಿರೇ ಗುರುಗಳ ತೂಗಿರೇ ಯತಿಕುಲ ತಿಲಕರ..' ಅನ್ನುವಂಥ ಜಗನ್ನಾಥದಾಸರ ಕೀರ್ತನೆಯನ್ನು ಓದುವಾಗ ಹೊರಡಬಹುದಾದ ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಅನೇಕ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

   ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಕವಿತೆಯು ಓದುಗನ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ತನ್ನೊಳಗೆ ಬಚ್ಚಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋಗೇಹೋಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಲಯ ಅಥವಾ ಮೀಟರ್ ಆಯಾ ಕವಿತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಓದುಗನೆಡೆಗೊಂದು ಅಭಯವನ್ನು ಕೊಡುವಂಥದ್ದು. ಅಯ್ಯ, ನಿನ್ನ ಓದಿನ ಓಘಕ್ಕೆ ನಾನು ಜೊತೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ ಅಂತ ಅಭಯ ನೀಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಕವಿತೆಯಿಂದ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಓದುಗ ಸದರಿ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಓದುವಾಗ ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲೂ ಒಂದೊಂದು ರಿದಮ್ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ರಿದಮ್ ಓದುಗನಲ್ಲಿ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಘಟಿಸುವಂಥದ್ದಾದರೂ ಕವಿಯೊಳಗೆ ಮಾತ್ರ ಈ ಲಯ ಪೂರ್ವಯೋಜಿತ. ದ್ವಿಪದಿ, ತ್ರಿಪದಿ, ಷಟ್ಪದಿ, ಸಾನೆಟ್ ಗಳೆಲ್ಲ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದ ಮೂಲದಲ್ಲೇ ಒಂದು ಲಯವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವಂಥವು. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿನ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಥದೊಂದು ಮೀಟರನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯಾವತ್ತೋ ಒಮ್ಮೆ ಕುಶಾಲಿಗೆಂದು ಬರೆದಿದ್ದ ಈ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ರಿದಂ ಗಮನಿಸಿ:

ಎಷ್ಟು ದರಿದ್ರ ರಸ್ತೆಯಿದು?
ಕಲ್ಲು ಮುಳ್ಳುಗಳ ಕಡಿದಾದ ದಾರಿ. 
ಒಂದು ಬಸ್ಸಿಲ್ಲ ಟ್ರೈನಿಲ್ಲ ವಿಮಾನವಿಲ್ಲ;
ಸುಡುವ ನೆತ್ತಿಗೆ ನೆರಳಿಲ್ಲ, ಕಣ್ಣಕತ್ತಲೆಗೆ ಬೆಳಕಿಲ್ಲ 
ಟೈಂಪಾಸಿಗೆ ಪದ್ಯವಿಲ್ಲ ಮದ್ಯವಿಲ್ಲ ಚುರೂಟವಿಲ್ಲ.
ಇತ್ತ-ಆರು ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಕರೆಂಟು ಕಂಬಗಳಿಲ್ಲ
ಅತ್ತ-ಹೆಗಲಿಗೆ ಕಂಬಹೊರದೇ ಕರೆಂಟು ಹರಿಯುವದಿಲ್ಲ. 
ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಇಲ್ಲಗಳನ್ನು ದಾಟಿಕೊಂಡು 
ಹೋದಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಿ ಸಿಗುವದಾದರೂ ಏನು?
-ಅಂತ ಅಲ್ಲಿನ ಬುದ್ಧನಿಗೆ ಕೇಳೋಣವೆಂದರೆ
ಆತನ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ: ನಾಳೆ ಬಾ!
*

   ಇದೆಲ್ಲ ಹೇಳುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ನನಗೆ ಥಟ್ಟಂತ ಹೊಳೆದಿದ್ದೇನು? ಹಾಗೊಂದು ವೇಳೆ ಇಲ್ಲಿ ಕವಿ 'ಆಲಿಕಲ್ಲಿನ ಮಳೆ' ಎಂಬ ಕವಿತೆ ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಅಂದುಕೊಂಡರೆ ಇಲ್ಲಿ ಓದುಗ ಯಾರು?                                                              
ಬಹುಶಃ ಬೆಕ್ಕಿನಮರಿ ಬಳಿ ವಿಚಾರಿಸಿದರೆ ಉತ್ತರ ಸಿಗಬಹುದೇನೋ.. 
                                                                                -
ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ನೋಡಲು ಫೋಟೋ ಮೇಲೆ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿ ಅಥವಾ ಲಿಂಕ್ ಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿ
(ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 16.08.2017 ಬುಧವಾರದ 'ಮಾಯಾಲಾಂದ್ರ' ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ) 

Wednesday, August 2, 2017

ಒಂದು ಕಿಲಾಡಿ ಕೃತ್ಯ ಹೆಣೆದ ಬೇಗುದಿಯ ಜಾಲಗಳು

ಹೆಣ್ಣು ಮಿಡತೆಗೆ
ವೈಧವ್ಯ ತಂದಿಟ್ಟ ಬೆಕ್ಕು
ಕಳ್ಳ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿದೆ!

ಜಾಪಾನಿನ ಕಿಕಾಕು ಎಂಬ ಹಾಯ್ಕುಕವಿ ಈ ಲೋಕದ ಕಪಟತನವನ್ನು ಸಹಜತೆಯೊಂದಿಗೆ 
ಮುಗುಮ್ಮಾಗಿ ತಳಕು ಹಾಕುವದು ಹೀಗೆ. ಕುತೂಹಲವೆಂದರೆ, ಪುರಾತನ ಅರವತ್ನಾಲ್ಕು ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಚೋರಮಾರ್ಗವೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಪರಶುರಾಮರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯೆ ಕಲಿಯಲು ಕರ್ಣ ಕಳ್ಳದಾರಿ ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. 
ಅದೇ ವಿದ್ಯೆ ಕಸಿಯಲು ದ್ರೋಣ ಕಳ್ಳದಾರಿಯಿಂದಲೇ ಶಿಷ್ಯನ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ. 
ಮುಂದೊಮ್ಮೆ ಇದೇ ದಾರಿಯನ್ನೇ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಧರ್ಮರಾಯ ಅದೇ ದ್ರೋಣನ ಸಾವಿಗೆ 
ಕಾರಣನಾಗುತ್ತಾನೆ. ವಾಲಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ರಾಮನೂ ಇದೇ ಕಳ್ಳದಾರಿ ಬಳಸುತ್ತಾನೆಂದರೆ ಇನ್ನು 
ನಮ್ಮಂಥವರ ಪಾಡೇನು?

   ಫೇಸ್ ಬುಕ್ಕಂತೂ ಸರಿಯೇ ಸರಿ. ಇಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಇನ್ಯಾರೋ ಕದ್ದು ತಮ್ಮದು ಅಂತ ಬರೆದುಕೊಳ್ಳುವದನ್ನು ಆಗೀಗ ನೋಡುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ. ಇದರಿಂದ ಮೂಲಬರಹಗಾರರಿಗೆ ಉಂಟಾಗುವ 
ನೋವು, ಸಿಟ್ಟು ಮತ್ತು ಬೇಸರಗಳನ್ನು ನಾನು ಬಲ್ಲೆ. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಇಂಥ ಕಳ್ಳದಾರಿಗಳ ಕುರಿತಂತೆ 
ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಕೊಂಚ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಕತೆ, ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಕದಿಯುವವರ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಸಹಾನುಭೂತಿಯಿದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಇವರಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವಿದೆ. ಆದರೆ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಅವರಿಗೆ ಕವಿತಾರಚನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಒಲಿದಿಲ್ಲ ಅಷ್ಟೇ. ಇಂಥವರಿಗೆ ಅವಮಾನ ಮಾಡುವದಕ್ಕಿಂತ ಕೊಂಚ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತಿಳಿಹೇಳಿದರೆ ಅವರಿಗೂ ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಬಹುದು. ಮುಂದೊಮ್ಮೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಯ ಅಮಲು ಅವರಿಗೂ ಅಂಟಬಹುದು.   
                                                           
   ಸುಮಾರು ಎರಡೂವರೆ ದಶಕಗಳ ಹಿಂದಿನ ಮಾತು. ಆಗಷ್ಟೇ ಕಾಲೇಜು ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತಿದ್ದೆ. ಪಾಕೆಟ್ ಮನಿ ಅಂತ ಎಂಥದ್ದೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕೈಗೆನೋ ಹೊಸ ಸೈಕಲ್ ಬಂದಿತ್ತು. ಗೆಳೆಯರು ಕ್ಯಾಂಟೀನಿನಲ್ಲಿ ಆಗೀಗ ಚಹಾ ಕುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನನ್ನ ಹತ್ತಿರ ಹಣ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಅವರಿಗೆಲ್ಲ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಒಂದು ತೊಟ್ಟು ಚಹಾ ಕುಡಿಸುವದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಗೆಳೆಯರು ಕ್ಯಾಂಟೀನಿಗೆ ಕರೆದಾಗಲೆಲ್ಲ ನಾಲ್ಕು ಸಲ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವದು, ಐದನೇ ಬಾರಿ ಏನೋ ಉಪಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಿರುವವನಂತೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆ. 

   ದಿನಗಳು ಉರುಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಒಂದು ದಿನ ಸಾಯಂಕಾಲ ಯಥಾಪ್ರಕಾರ ಮನೆಯ ಹತ್ತಿರವಿದ್ದ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಹರಟೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದೆ. ಗೆಳೆಯನೊಬ್ಬ ಮಾತುಮಾತಿನಲ್ಲೇ ತನ್ನ ಪರ್ಸಿನೊಳಗಿಂದ ಮುದ್ದೆಮುದ್ದೆಯಾಗಿದ್ದ ಐನೂರರ ನೋಟು ಹೊರತೆಗೆದು ನನ್ನ ಕೈಗಿಟ್ಟ. ಮುದ್ದೆ ಬಿಡಿಸಿ ನೋಡಿದರೆ ಏನಿತ್ತು? ಐನೂರು ನೋಟನ್ನು ನೀಟಾಗಿ ಹರಿದು ಹಾಕಲಾಗಿದ್ದ ಐದು ತುಂಡುಗಳು. ಆರನೇ ತುಂಡು ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲ! 'ಅದೇನು ಮಾಡ್ತೀಯೋ ಮಾಡ್ಕೋ!' ಅನ್ನುವ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಐದೂ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ನನ್ನ ಕೈಗಿಟ್ಟು ಹೋಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದ. ಆವತ್ತು ಊಟ ಮುಗಿಸಿ ಮಲಗಿದವನಿಗೆ ಏನೇನೋ ಯೋಚನೆಗಳು. ಕಳೆದುಹೋಗಿದ್ದ ಆರನೇ ತುಂಡು ದಿಢೀರಂತ ಸಿಕ್ಕಂತೆ, ಐನೂರರ ನೋಟು ಚಲಾವಣೆಯಾದಂತೆ, ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಗೆಳೆಯರಿಗೆ ಪಾರ್ಟಿ ಕೊಟ್ಟಂತೆ- ಏನೇನೋ ಕನಸು ಬಿದ್ದು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.  

   ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಏಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಏನೇನೋ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಕಲ್ಪನೆಗಳು. ತಕ್ಷಣ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಗೆಳೆಯನ 
ಮನೆಯತ್ತ ಧಾವಿಸಿ ಆತನಿಗೆ ಐನೂರರ ನೋಟಿನ ವಿಷಯ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಇಬ್ಬರ ತಲೆಯಲ್ಲೂ ಭಯಂಕರ ಐಡಿಯಾ. ಈ ಗೆಳೆಯನ ಬಂಧುವೊಬ್ಬ ಯಾವುದೋ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಪಿಗ್ಮಿ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದ. ಹೀಗಾಗಿ ಆತನ ಬಳಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪಿಗ್ಮಿ ಹಣ ಯಾವಾಗಲೂ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಏನೇನೋ ಕಾರಣ ಹೇಳಿ ಆತನಿಂದ ಐನೂರರ ಹೊಸ ನೋಟೊಂದನ್ನು ಸಾಲ ಪಡೆದು ಇಬ್ಬರೂ ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದೆವು. ನಂಬಿದರೆ ನಂಬಿ ಬಿಟ್ಟರೆ ಬಿಡಿ:  ಪಿಗ್ಮಿಯಿಂದ ಬಂದಿದ್ದ ಆ ಐನೂರರ ನೋಟನ್ನು ಎದುರಿಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ನಮ್ಮಲ್ಲಿದ್ದ ಐದು ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಅಂಟಿನಿಂದ ಜೋಡಿಸಿ, ಕಳೆದುಹೋಗಿದ್ದ
ಆರನೇ ತುಂಡಿನಲ್ಲಿ ಏನೇನು ಇರಬೇಕಿತ್ತೋ ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಿಳಿಹಾಳೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇವಲ ಬಣ್ಣದ ಪೆನ್ಸಿಲ್ ನಿಂದ ಡ್ರಾಯಿಂಗ್ ಬಿಡಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಆರನೇ ತುಂಡು ಕೂರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿ- ಮೊದಲ ನೋಟಕ್ಕೆ ಒಂಚೂರೂ ಅನುಮಾನ ಬಾರದ ಹಾಗೆ ಕೇವಲ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ನೋಟು ಉದ್ಭವವಾಗಿತ್ತು. 

   ಅಷ್ಟು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸಿದ್ದ ಗೆಳೆಯನಿಗೆ ನಾನದನ್ನು ಏನು ಮಾಡುವೆನೆಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯೂ ಇರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ಅಂತಲ್ಲ, ಸ್ವತಃ ನನಗೇ ಈ ಐನೂರರ ನೋಟನ್ನು ಏನು ಮಾಡುವದೆಂದು ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಎರಡು ದಿನ ಅದು ಸುಮ್ಮನೇ ನನ್ನ ಪುಸ್ತಕದ ಮಧ್ಯೆ ಮಲಗಿತ್ತು. ಮೂರನೇ ದಿನ ಯಾವಾಗ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಔಷಧಿ, ಮಾತ್ರೆ ತರಲೆಂದು ಐವತ್ತು ರೂಪಾಯಿ ಕೈಗಿಟ್ಟರೋ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಶುರುವಾಯಿತು ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಡವಡವ. ನನ್ನ ಈ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯ 
ಕಳ್ಳಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಡೆತಡೆಯಿತ್ತು. ನನ್ನದೇ ಹೊಸ ಸೈಕಲ್ಲು ಇತ್ತಾದರೂ ಅದನ್ನು ಈ ಘನಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಬಳಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಗ್ಯಾರೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪೇಂಟು ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಗೆಳೆಯನೊಬ್ಬನ ಚಾಕಚಕ್ಯತೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲೆಂದು ನನ್ನ ಸೈಕಲ್ಲಿಗೆ ಅರ್ಧ ಹಳದಿ, ಇನ್ನರ್ಧ ಕೆಮ್ಮಣ್ಣು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಡೆಸಿದ್ದೆ. ಹ್ಯಾಂಡಲ್ಲಿಗೆ ಕ್ಯಾಸೆಟ್ಟಿನ ಟೇಪ್ ಎಳೆಗಳನ್ನು ಗೊಂಚಲುಗೊಂಚಲಾಗಿ ಎಳೆಬಿಟ್ಟಿದ್ದೆ. ಸೈಕಲ್ ಮಧ್ಯದ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್ ಬಾರ್ ಗಳ ಮೇಲೆ ಅದೆಂಥದೋ ಚೀನೀ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ರೇಡಿಯಂ ಸ್ಟಿಕ್ಕರ್ ನಿಂದ ಅಂಟಿಸಿ, ಯಾರಾದರೂ ಕೇಳಿದರೆ 'ಅದು ನನ್ನದೇ ಹೆಸರು ಮಾರಾಯ' ಅಂತ ಪುಂಗಿ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಹೀಗಿದ್ದ ನನ್ನ ಈ ವಾಹನಕ್ಕೆ 'ಗೌಳೇರ ಎಮ್ಮೆ' ಅಂತ 
ಹೆಸರಿಟ್ಟಿದ್ದೆ!  

   ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಊರಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟು ಅಸಡ್ಡಾಳ ಬಣ್ಣ ಹೊಡೆಸಿಕೊಂಡು ವಿಚಿತ್ರ ಅಲಂಕಾರ 
ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸೈಕಲ್ಲು ನನ್ನೊಬ್ಬನದೇ ಆಗಿತ್ತೇನೋ. ಹೀಗಾಗಿ ನನ್ನ ದಂಡಯಾತ್ರೆಗೆ ಈ 
'ಎಮ್ಮೆ'ಯನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ನೋಟಿನ ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸಿದ್ದ ಗೆಳೆಯನ ಬಳಿ ಸೈಕಲ್ 
ಪಡೆದು ಪೆಡಲ್ ತುಳಿಯತೊಡಗಿದೆ. ಆಗಷ್ಟೇ ಹೊಸದಾಗಿ ಶುರುವಾಗಿದ್ದ ಔಷಧಿ ಅಂಗಡಿಯದು. 
ಸಿಕ್ಕಾಪಟ್ಟೆ ರಿಯಾಯಿತಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಆ ಅಂಗಡಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಹತ್ತು ಹದಿನೈದು 
ಗಿರಾಕಿಗಳಿಂದ ಗಿಜಿಗಿಡುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಲಸಗಾರ ಮತ್ತು ಮಾಲೀಕ ಎರಡೂ ಒಬ್ಬನೇ ಆಗಿದ್ದ ಆಸಾಮಿ 
ಅವಸರವಸರವಾಗಿ ಅತ್ತಂದಿತ್ತ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡ ನಾನು ಔಷಧಿ 
ಚೀಟಿ ತೋರಿಸುತ್ತ ಕೊಂಚ ಜೋರಾಗಿ ಕಿರುಚಿದ್ದೆ. ಪಾಪ, ಅವಸರದಲ್ಲಿದ್ದ ಆತ ನನ್ನ ಚೀಟಿ ನೋಡಿದವನೇ ಎಲ್ಲ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ತಂದಿಟ್ಟು ಹಣ ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ, ಜೇಬಿನಲ್ಲಿದ್ದ ನವವಧುವಿನ ಮುಖ ಕಾಣಿಸದ ಹಾಗೆ ಸೀದಾ ಆತನ ಮುಖಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದಿದ್ದೆ. ಓಡುತ್ತಲೇ ತನ್ನ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯತ್ತ ಹೋದ ಆಸಾಮಿ ನೀಟಾಗಿ ನಾನೂರಾ ಐವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನನ್ನ ಕೈಗಿಟ್ಟಿದ್ದ! 

   ಅಷ್ಟೇ, ಹೋಗುವಾಗ ಮನೆಯಿಂದ ಕೇವಲ ಐದು ನಿಮಿಷದ ಹಾದಿಯಾಗಿದ್ದ ಕಳ್ಳದಾರಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ 
ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬರುವಾಗ ಅರ್ಧಗಂಟೆಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಔಷಧಿ ಅಂಗಡಿಯಿಂದ ಹೊರಡುವಾಗ ಆ ಆಸಾಮಿಗೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ನನ್ನ ಕರಾಮತ್ತು ಗೊತ್ತಾಗಿ ದಿಢೀರಂತ ಯಾವುದಾದರೂ ಬೈಕಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದುಬಿಟ್ಟರೇ? ಹಾಗಾಗಿ ಅಂಗಡಿಯಿಂದ ಸೀದಾ ಮನೆಗೆ ಹೋಗದೇ ಯಾವುದ್ಯಾವುದೋ ಸಂದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತ ಇಡೀ ಊರನ್ನು ಸುತ್ತು ಹೊಡೆದು ಕೊನೆಗೆ ಹೇಗೋ ಮನೆ ತಲುಪಿದ್ದೆ. ಅದೊಂದು ಅದ್ಭುತ ಸಾಯಂಕಾಲವಾಗಿತ್ತು. ಕುಶಾಲಿಗೆಂದು ಹರಿದ ನೋಟು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಗೆಳೆಯನನ್ನು ಹುಡುಕಾಡಿ ವಗ್ಗರಣೆ ಗಿರಮಿಟ್ಟು, ಎರಡು ಮಿರ್ಚಿಬಜಿ ಕೊಡಿಸಿದ್ದೆ. ಆತನಿಗೆ ಅಚ್ಚರಿ. 'ಏನಾತಪೋ, ವಗ್ಗರಣಿ ಗಿಗ್ಗರಣಿ ಕೊಡಿಸ್ತಾ ಇದೀಯಲ್ಲ?' ಅಂತ ಕೇಳಿದವನಿಗೆ, 'ಏನಿಲ್ಲಪ, ಸುಮ್ಮನೇ ಬ್ಯಾಸರ ಆತು' ಅಂತ ಮುಗುಮ್ಮಾಗಿ ಹೇಳಿ ಆತನನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಂಗಾಲು ಮಾಡಿದ್ದೆ. 

   ಅದೆಲ್ಲ ಆಗಿ ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳಾದ ಬಳಿಕ ಮೊನ್ನೆ ಪುರಾತನ ಗೆಳೆಯನಿಗೆ ಫೋನು ಮಾಡಿದೆ. ಆತನಿಗೆ 'ಹೀಗೀಗೆ' ಅಂತ ಹಳೆಯ ಕತೆಯನ್ನೆಲ್ಲ ಹೇಳಿದೆ. ಗೆಳೆಯ ಬಿದ್ದುಬಿದ್ದು ನಗುತ್ತಿದ್ದ. ನಿನ್ನ ಅಕೌಂಟಿಗೆ ಐನೂರು ರೂಪಾಯಿ ಹಾಕುತ್ತಿರುವದಾಗಿಯೂ, ಅದನ್ನು ಆ ಅಂಗಡಿಯವನಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿ, ನನ್ನ ಕತೆಯನ್ನೆಲ್ಲ ಹೇಳಿ, ಆತ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ನಂಬಿದ್ದೇ ಆದಲ್ಲಿ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಫೋನಿನಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿಸಬೇಕೆಂದೂ, ನಾನು ಆತನಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುವದಾಗಿಯೂ ವಿನಂತಿಸಿಕೊಂಡೆ. ಈ ಗೆಳೆಯನಿಗೆ ಏನನಿಸಿತೋ, ತಕ್ಷಣ "ಹಂಗಾದ್ರೆ ನಾನೂ ಅರ್ಧ ಕೊಡ್ತೀನಿ, ಯಾಕೆಂದರೆ ಡ್ರಾಯಿಂಗ್ ಬಿಡಿಸಿದವನು ನಾನು" ಅಂದುಬಿಟ್ಟ. ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ಗೆಳೆಯನಿಗೆ ನಾನು ಆ ನೋಟನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದೆ ಅಂತ ಹೇಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ಆ ಅಂಗಡಿಯ ಜಾಗ, ಹೆಸರು ಹೇಳಿದೆ. 'ಅಯ್ಯೋ ಮಾರಾಯ, ಆತ ಅಂಗಡಿ ಮುಚ್ಚಿ ಸುಮಾರು ವರ್ಷಗಳಾದವು. ಎಲ್ಲಿ ಹೋದ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ' ಅಂತ ಕೈಯೆತ್ತಿದ.

   ಸದ್ಯಕ್ಕಂತೂ ಆ ಐನೂರು ನನ್ನ ಬಳಿಯೇ ಇದೆ. ಜೊತೆಗೊಂದು ಜಿಜ್ಞಾಸೆ ಕೂಡ. ಅಕಸ್ಮಾತ್ 
ಈ ದುಡ್ಡು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿದ್ದರೆ ಆಗ ದೊರಕುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಾಧಾನ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತೋ ಅಥವಾ ಹಣ 
ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲಾಗದೇ ಈಗ ನನ್ನೊಳಗೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಉಳಿದುಹೋಗಲಿರುವ ಅಸಮಾಧಾನ ದೊಡ್ಡದೋ?  
                                                                  -
ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ನೋಡಲು ಫೋಟೋ ಮೇಲೆ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿ ಅಥವಾ ಲಿಂಕ್ ಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿ
(ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 02.08.2017 ಬುಧವಾರದ 'ಮಾಯಾಲಾಂದ್ರ' ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ) 

Wednesday, July 19, 2017

ವಚನಗಳಲ್ಲಿನ ಸಾಂಗತ್ಯ, ಸಂಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಮಧುರಾನುಭೂತಿ!

ಪುರಂದರದಾಸರು ತಮ್ಮದೊಂದು ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಬಗ್ಗೆ ಚಿತ್ರಣ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕೃಷ್ಣನೋ ಕಂಡಕಂಡ ಹುಡುಗಿಯರಿಗೆ ಚುಡಾಯಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಅವರ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದಿರುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಆ ಹುಡುಗಿಯರ ಅಮ್ಮಂದಿರರಿಗೆ ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲೆ ಸಿಟ್ಟು. ಆದರೆ ಆ ಸಿಟ್ಟಾದರೂ ಎಂಥದ್ದು? ಆ ಸಿಟ್ಟಿನಲ್ಲೂ ಪ್ರೀತಿಯಿದೆ, ಮಮತೆಯಿದೆ. 'ನನ್ನ ಮಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ನೀನು ಕದ್ದೊಯ್ಯಬಾರದೇ' ಅನ್ನುವ ಹಪಾಹಪಿಯಿದೆ. ಈ ಅಮ್ಮಂದಿರೆಲ್ಲ ಕೃಷ್ಣನ ತಾಯಿಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು  ಆತನ ಘನಕಾರ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ದೂರುತ್ತಾರೆ:

ಹುಡುಗ ಸಿಕ್ಕಿದನೆಂದು ಹೊಡೆಯಲು ಹೋದರೆ 
ಬಡವರ ಮಗನೇನೆ ಹೊಡೆಯಲಿಕ್ಕೆ?
ಅಳಿಯನ ವೇಷದಿ ಮಗಳ ಕರೆಯ ಬಂದ 
ಕಲಹ ಮಾಡಿ ತಾ ಕಳಿಸೆಂದ 
ಒಲುಮೆಯಿಂದಲಿ ತಿಂಗಳೆರಡಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ 
ಗಿಳಿಯಂಥ ಹೆಣ್ಣಿನ ಕೆಡಿಸಿದನೆ ಗೋಪಿ..

   ಕರ್ನಾಟಕದ ದಾಸಸಾಹಿತ್ಯ ಮೆಲುದನಿಯ ಭಕ್ತಿಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರುವಂಥದ್ದು. ಅಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ, ಶ್ರೀರಂಗ ಮುಂತಾದ ವೈಷ್ಣವ ಭಕ್ತಿಯ ಸಾರವೇ ಹರಿದಿದೆ. ಮುಂದೆ ಅದು ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡು ಕಟ್ಟಿ, ರಾಗ ಸಂಯೋಜಿಸಿ. ಸ್ವತಃ ಕೈಯಲ್ಲೊಂದು ವಾದ್ಯ ಹಿಡಿದು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತ ಭಗವಂತನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೈಮರೆತವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಮೀರಾಳಂಥವರು ಭಗವಂತನನ್ನೇ ತನ್ನ ಗಂಡನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಮೈಮರೆತವರೂ ಉಂಟು. 

   ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಕೂಡ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಲ್ಲ. ದಾಸಸಾಹಿತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಬೆಳೆದುಬಂದ ವಚನಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಅಕ್ಕ ಕೂಡ ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನನ್ನು ತನ್ನ ಗಂಡನೆಂದೇ ಭಾವಿಸಿ ಕದಳೀವನದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದವಳು. ಭಕ್ತಿಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಅಂತನ್ನುವದು ಪುರುಷ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ ಹೋಗುವದೇನೋ ಸಹಜ. ಆದರೆ ಒಂದು ಗಂಡು ಇನ್ನೊಂದು ಗಂಡಿನಲ್ಲಿ ಅನುರಕ್ತನಾಗುವದು? ಇದು ಕುತೂಹಲಕರ. ವಚನ ಪರಂಪರೆಯ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಘಟಕವಾಗಿ ಈ ವಚನಕಾರರು ತಮ್ಮದೇ ಒಂದು ಭಾವ ಮೂಡಿಸಿದರು. ಅದು 'ಶರಣಸತಿ-ಲಿಂಗಪತಿ' ಅನ್ನುವ ಭಾವ. ಇಲ್ಲಿ ಕೃತಿಕಾರ ಭಕ್ತಿಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನನ್ನು ತನ್ನ ಗಂಡನೆಂದೂ, ತಾನು ಆತನ ಹೆಂಡತಿಯೆಂದೂ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವಾರಸ್ಯವೆಂದರೆ, ಹೀಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಭಗವಂತನ ಹೆಂಡತಿಯೆಂದು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡವರು ಗಂಡಸರು!  

   ಇಂಥವರ ಪೈಕಿ ಇಲ್ಲೊಬ್ಬನಿರುವನು. ಈತ 'ನನ್ನ ಗಂಡನು ಅತಿಕಾಮಿ ವಿಪರೀತನು' ಅಂತಲೇ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಕೂಗಿ ಹೇಳಿದವನು. ಹೆಸರು ಉರಿಲಿಂಗದೇವ. ಕ್ರಿ.ಶ 1160 ರ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದ ಈ ವಚನಕಾರನ ಸ್ವಾಮಿನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲೆಂದು ಆ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಅನ್ಯಮತೀಯರು ಈತನ ಗುಡಿಸಲಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿದರೂ ಈತ ವಿಚಲಿತನಾಗದೇ ಪೂಜಾಕೈಂಕರ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಗ್ನನಾಗಿದ್ದ ಅಂತನ್ನುವ ಕತೆಯಿದೆ. ಹೀಗಿದ್ದ ಉರಿಲಿಂಗದೇವ ಹೆಣ್ಣಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಭಾವಗಳನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಸ್ಫುರಿಸಿಕೊಂಡು, 'ಉರಿಲಿಂಗದೇವ' ಎಂಬ ಅಂಕಿತದೊಂದಿದೆ ಶಿವನೆಂಬ ಗಂಡನನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಿದವನು. ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ತನ್ನ ಸಖಿಯರೊಂದಿಗೆ ದಾಂಪತ್ಯಜೀವನದ ಸರಸ, ಸ್ವಾರಸ್ಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಹೇಗೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೋ, ಅದೇ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಉರಿಲಿಂಗದೇವನೂ ಶಿವನೊಂದಿಗಿನ ದಾಂಪತ್ಯಜೀವನದ ಸ್ವಾರಸ್ಯಗಳನ್ನು ಬರೆದುಕೊಂಡವನು. ಈತನ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಷೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಭಿಡೆ, ಮುಲಾಜು ಎಂಬುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ಮಧುರಭಾವ ಎಷ್ಟು ನೇರವಾಗಿದೆಯೆಂದರೆ,

ಎಮ್ಮ ನಲ್ಲನ ಕೂಡಿದ ಕೂಟವ ಇದಿರಿಗೆ ಹೇಳಬಾರದವ್ವಾ.
ನೀವೆಲ್ಲಾ ನಿಮ್ಮ ನಲ್ಲನ ಕೂಡಿದ ಸುಖವ ಬಲ್ಲಂತೆ ಹೇಳಿ.
ಉರಿಲಿಂಗದೇವ ಬಂದು ನಿರಿಯ ಸೆರಗ ಸಡಿಲಿಸಲೊಡನೆ
ನಾನೊ ತಾನೊ ಏನೆಂದರಿಯೆನು. 
-ಅಂತ ತನ್ನ 'ಸಂಸಾರ'ದ ಗುಟ್ಟನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತಾನೆ. ಈತನ ಸ್ವಾಮಿನಿಷ್ಠೆ ಇಷ್ಟಕ್ಕೇ ನಿಲ್ಲುವದಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಗಂಡ(ಶಿವ) ಕಾಮನನ್ನು ಕೊಂದು ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದಂಥ ಕಾಮರಾಜ ಅಂತನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಆತ ಗಂಡರೆಲ್ಲರನ್ನು ಹೆಂಡಿರನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡವನು ಅಂತನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಇಂಥ ಕಾಮಿಯು ನನ್ನನ್ನು ಕಾಮಿಸಿ ನನಗೆ ಕಾಮಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸಿದನು  ಅಂತನ್ನುತ್ತಲೇ, ಈ ನಲ್ಲನ ಬೇಟದ ಕೂಟದ ಪರಿಯನು ಏನೆಂದು ಹೇಳಲಿ? ಈತ ಅತಿಕಾಮಿ ವಿಪರೀತನು- ಅಂತ ಹೇಳಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ! 

   ಹೀಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಸತಿಯರೆಂದು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡ ವಚನಕಾರರು ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು. ಸಿದ್ಧರಾಮೇಶ್ವರ, ಉರಿಲಿಂಗದೇವ, ಗಜೇಶ ಮಸಣಯ್ಯ ಮತ್ತು ಘನಲಿಂಗಿದೇವ ಪ್ರಮುಖರು. ಆದರೆ ವಚನಗಳಲ್ಲಿನ ಈ ಸತಿಪತಿ ಭಾವ ನೇರವಾಗಿ ವಚನ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಮೈತಾಳಿದ್ದಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ಅದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ನಾಯನ್ಮಾರರ (ತೇವಾರಂ) ಭಕ್ತಿಗೀತೆ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ ಆಳ್ವಾರುಗಳ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಅದು ನಮ್ಮಲ್ಲಿನ ವಚನಕಾರರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದಂತಿದೆ ಅಂತನ್ನುವ ವಾದ 'ವಚನಾನುಶೀಲನ' ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ (ಲೇ। ಡಾ. ಎಸ್ ವಿದ್ಯಾಶಂಕರ್) ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. 

   ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ವಚನಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇರುಧ್ವನಿಗಳಾದ ಪ್ರಭುದೇವ ಮತ್ತು ಅಂಬಿಗರ ಚೌಡಯ್ಯರು ಈ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸಿದ್ದುಂಟು. ಪ್ರಭುದೇವ ಕೆಲವೊಂದು ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸತಿಪತಿಯ ಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ತಕರಾರು, ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ತೆಗೆಯುತ್ತಾನೆ. ಚೌಡಯ್ಯನಂತೂ ಈ ಸತಿಪತಿ ಎಂಬುದನ್ನೇ ‘ಮೋಸದ ವೇಷ’ವೆಂದು ಜರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಭಗವಂತನೆಡೆಗೆ ನಮ್ಮ ಅನುಸಂಧಾನ ಹೇಗಿರಬೇಕೆನ್ನುವ ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡುವ ಚೌಡಯ್ಯ, 'ನೀರಿಗೆ ನೀರು ಕೂಡಿ ಬೆರೆತಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಬೇರೆ ಹೇಗೆ ಮಾಡುವಿರಿ?ಸತಿಪತಿಯರೆಂದು ಹೇಗೆ ವಿಭಜಿಸುವಿರಿ' ಅಂತನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಸೆಯುತ್ತಾನೆ.

   ಆದರೆ ಸತಿಪತಿಯ ಭಾವದಲ್ಲಿರುವ ಸಿದ್ಧರಾಮನೆಂಬ ವಚನಕಾರ ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಸೊಪ್ಪು ಹಾಕುವದಿಲ್ಲ. 
‘ಕಪಿಲಸಿದ್ಧಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ’ ಅಂತನ್ನುವ ಅಂಕಿತದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿರುವ ಈತ, ಸತಿಯ ಎಲ್ಲ ಕೋಮಲ ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಅಂಟಿಸಿಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ತನ್ನ ಪತಿಯಾದ ಭಗವಂತನೊಂದಿಗೆ ಮಧುರಭಾವದ ಅನುಸಂಧಾನ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಸಿದ್ಧರಾಮನ ಈ ಅನುಸಂಧಾನ ಎಷ್ಟು ಮಜವಾಗಿದೆಯೆಂದರೆ, ತನ್ನನ್ನು ತವರಿಗೆ ಹೊರಟುನಿಂತ ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ತಾನು ತವರಿಗೆ ಹೊರಟುನಿಂತರೂ ಯಾವ ಪ್ರೇಮವಿರಹವನ್ನೂ ತೋರಿಸದೇ 
ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನು ಯಾವುದ್ಯಾವುದೋ ಕೈಂಕರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಭಂಡಗಂಡನ ಕಟುಹೃದಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಮೇಶ್ವರ ಹುಸಿಮುನಿಸಿನಿಂದ ಬೈದುಕೊಳ್ಳುವದು ಹೀಗೆ:

ಗಂಡ ಬಾರೆನೆನ್ನ ತವರೂರಿಗೆ ಹೋಗುವೆನೆನಲು,
ನೋಡೆ ನೋಡೆಲಗವ್ವಾ,
ಬೇಟೆಯನಾಡುವ ನಾಯತಲೆಯ ಕೊಯ್ದಿಟ್ಟು
ತಾ ಬೇರೆ ಬೇಟೆಕಾರನಾದ. 
-ಅಂತ ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಬೈದಾಡಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಮತ್ತು ಭಗವಂತನ ಮೇಳೈಸುವಿಕೆಯ ಕುರಿತು, 'ಹುಚ್ಚನ ಸಂಗ ನಿಶ್ಚಯವಾಯಿತು' ಅಂತ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಸಂತೈಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಸಿದ್ಧರಾಮನ ಮುನಿಸು ಕ್ಷಣಿಕವಾದದ್ದು. ಯಾವುದೋ ಸಿಟ್ಟಿನ ಭರದಲ್ಲಿ ಗಂಡನ ಗುಣಾವಗುಣಗಳನ್ನು ಸಖಿಯರಲ್ಲಿ ದೂರುವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿಯೇ, ಎದುರಿಗಿರುವವರು ಎಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದೊರೆಯನ್ನು ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣುವರೋ ಅಂತ ಕಳವಳಗೊಂಡು ಥಟ್ಟಂತ ತಮ್ಮ ಪತಿಯ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ನೆಗೆದುಬಿಡುವ ನಾರಿಯರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಿದ್ಧರಾಮನೂ ಆಹ್ವಾನಿಸಿಕೊಂಡಂತಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ವಚನಕಾರನ ನುಡಿಯೊಂದು ತನ್ನ ಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸುವ ಪರಿ ನೋಡಿ:

ಎಲ್ಲರ ಪರಿಯಲ್ಲ ಅವನ ಪರಿ ಹೊಸತು;
ಕಾಲಾರರಲ್ಲಿ ನಡೆವ, ಕಿವಿಯಲಿ ಉಂಬ,
ಮೂಗಿನಲ್ಲಿ ನೋಡುವ, ಬಾಯಲ್ಲಿ ಭಾವಿಸುವ,
ಕಣ್ಣಿನ್ಲ ಮೂರ್ಛೆಹೋಹ,
ಬಂದುದನತಿಗಳೆವ, ಬಾರದುದ ತನ್ನದೆಂಬ;
ಇಂಥಾ ವಿನೋದವಿಚಿತ್ರನವ್ವಾ.. 
-ಅಂತನ್ನುವ ವಚನಗಳನ್ನು ಓದುವಾಗ ನನಗೆ ದಿಢೀರಂತ ನೆನಪಾಗಿದ್ದು ಶಿಶುನಾಳ ಶರೀಫರು ಮತ್ತು ಅವರ 'ಎಲ್ಲರಂಥವನಲ್ಲ ನನಗಂಡ ಬಲ್ಲಿದನು ಪುಂಡ..'

   ಇನ್ನು, ಗಜೇಶ ಮಸಣಯ್ಯ ಅಂತನ್ನುವ ವಚನಕಾರ ಧಾಟಿ ಬೇರೆಯಿದೆ. ಈತ ಶಿವನೆಂಬ ಪತಿಯ ಗೈರುಹಾಜರಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿರಹಿ. ಗಂಡನನ್ನು ಕಾಣದೇ ವಿರಹದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಇತರೇ ವಚನಕಾರರಂತೆ ಲೈಂಗಿಕಪ್ರಧಾನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವದಿಲ್ಲ. ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ಆತ ಹಾಯ್ಕುಕವಿಗಳಂತೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೊರೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಲಿದು ಹಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕೋಗಿಲೆಗಳು ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ಬನದಂತಾಗಿದೆ ಅನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಪರಿಮಳವಿಲ್ಲದ ಪುಷ್ಪದಂತಾಗಿದ್ದೇನೆ ಅನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಚಂದ್ರಮನಿಲ್ಲದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಂತಾಗಿದ್ದೇನೆ ಅಂತ ಹಲುಬುತ್ತಾನೆ. ಈತನದ್ದೂ ಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರಲಾಪವೇ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಮರುಕ್ಷಣವೇ ಗಜೇಶ ಮಸಣಯ್ಯನ ರಾಗ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ:

ಆತನ ನೋಡಿದಂದು ದೆಸೆಗಳ ಮರೆದೆನಿನ್ನೆಂತವ್ವಾ.
ಅವ್ವಾ ಅವ್ವಾ ಆತನ ನುಡಿಸಿದಡೆ ಮೈಯೆಲ್ಲಾ ಬೆವತುದಿನ್ನೆಂತವ್ವಾ.
ಅವ್ವಾ ಅವ್ವಾ ಆತನ ಕೈಯ ಹಿಡಿದಡೆ
ಎನ್ನ ನಿರಿಗಳು ಸಡಿಲಿದವಿನ್ನೆಂತವ್ವಾ.
ಇಂದೆಮ್ಮ ಮಹಾಲಿಂಗ ಗಜೇಶ್ವರನನಪ್ಪಿದೆನೆಂದಡೆ
ನಾನಪ್ಪ ಮರೆದೆನಿನ್ನೆಂತವ್ವಾ.          

   ಈ ಲೋಕವೇ ತೀರ ಮಜದ್ದು. ಇಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನನ್ನು ಬೈದರು. ಉರಿದೆದ್ದರು. ಕೊನೆಗೆ ಅವನನ್ನೇ ಕೊಂಡಾಡಿದರು. ರಮಿಸಿದರು. ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾಂಗತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ. ಒಂದು ಸಂಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ.         
                                                                    -
ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ನೋಡಲು ಫೋಟೋ ಮೇಲೆ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿ ಅಥವಾ ಲಿಂಕ್ ಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿ
(ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 19.07.2017 ಬುಧವಾರದ 'ಮಾಯಾಲಾಂದ್ರ' ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ) 

Wednesday, July 5, 2017

ಭಾವಬಂಧಗಳ ಮುಲಾಜಿನಲ್ಲಿ ಗಣಪನೂ ಬಂದಿ!

ಕುಂಡೆ ಹಿಂದೆ ಕಮಲವ್ವ!
ಊರಲ್ಲಿದ್ದ ಜನ ಆಕೆಯನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಿದ್ದೇ ಹಾಗೆತೊಂಬತ್ತು ವರ್ಷದ ಮುದುಕಿಬಿಲ್ಲಿನಂತೆ 
ಬಾಗಿದ್ದ ಬೆನ್ನು ಬೆನ್ನಿನ ಹಿಂದೆ ತನ್ನ ಎರಡೂ ಕೈಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಬಾಗಿಕೊಂಡು 
ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಆಕೆಯನ್ನು ಜನ ಕುಂಡೆ ಹಿಂದೆ ಕಮಲವ್ವ ಅಂತಲೇ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು
ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ ನಮಗೆಲ್ಲ ಕತೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಳುಗಂಧರ್ವ ಕಪ್ಪೆಯಾಗುವದುಯಾವುದೋ 
ರಾಜಕುಮಾರಿ  ಕಪ್ಪೆಯನ್ನು ಚುಂಬಿಸುತ್ತಲೇ ಕಪ್ಪೆ ಮತ್ತೆ ಗಂಧರ್ವನಾಗಿ ರೂಪಾಂತರ 
ಹೊಂದುವದುಕೊನೆಗೆ ಇಬ್ಬರೂ ಸುಖವಾಗಿದ್ದರು ಮುದುಕಿಯ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ 
ರಾಜಕುಮಾರ ಎಷ್ಟು ಸಲ ಕಪ್ಪೆಯಾಗಿಹಾವಾಗಿಕುದುರೆಯಾಗಿಗರುಡನಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರೇಯಸಿಯಿಂದ 
ಚುಂಬಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಗಂಧರ್ವನಾಗುತ್ತಿದ್ದನೋಪ್ರತಿಬಾರಿಯೂ ನಾವು ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಹೊಸ ಕತೆಯಂತಲೇ 
ಸುಖಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು.

   ಪೌರಾಣಿಕ ಮತ್ತು ಜನಪದರ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಅನೇಕ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳು ಬರುತ್ತವೆಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇವೆಲ್ಲ 
ಬಲು ಚೆಂದಇಲ್ಲಿನ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ತರ್ಕವಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಕ್ಟಿಕಲ್ feasibility ಇಲ್ಲ. ಗೀತೆಯೂ ಅಷ್ಟೇ. ಅದು 
ಬೇರೆ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳಂತೆ ಏನನ್ನೂ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವದಿಲ್ಲ. Do's and don'ts ಹೇಳುವದಿಲ್ಲಬದಲಿಗೆ
ನಿಮಗೆ ಏನೇನು ಮಾಡಬೇಕೆನಿಸುತ್ತದೆಯೋ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಮಾಡಿ ಅಂತ ಹೇಳುತ್ತದೆಸಾಲ 
ಮಾಡುತ್ತೀರಾಜೂಜಾಡುತ್ತೀರಾಕಂಡಕಂಡ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೀರಾಏನೂ ಬಿಡದೇ 
ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡಿಆದರೆ ದಿನದ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಲೆಕ್ಕ ಮಾತ್ರ ಚುಕ್ತಾ ಮಾಡಿ ಅನ್ನುತ್ತದೆ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ 
ಶೀಟಿಗೆ 'ಕರ್ಮಅಂತನ್ನುವ ಹೆಡ್ಡಿಂಗ್ ಕೊಡುತ್ತದೆ.

   ಬಿಡಿ, ಕತೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಮುದುಕಿ ಈಗ ಸತ್ತು ಹೋಗಿದ್ದಾಳೆಕತೆ ಕೇಳಲು ನಾವೀಗ ಮಕ್ಕಳಾಗಿ 
ಉಳಿದಿಲ್ಲಆದರೆ   ಕತೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಉಪಸಂಹಾರ ಇವತ್ತು ನನ್ನನ್ನು ತರ್ಕಕ್ಕೆ 
ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಚೋದಿಸುತ್ತವೆಇದೇ ರೀತಿಯ ಚೋದಿಸುವಿಕೆ ಮಕ್ಕಳ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದಲ್ಲೂ 
ಇರಬೇಕು ಅಂತ ಸರಕಾರ ಬಯಸುತ್ತದೆಹೀಗಾಗಿ ದಶಕದಿಂದ ಬೋಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದ 
'ಗೋವಿನ ಹಾಡುಕಳೆದ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ. ನಿಜಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಬೇಕುತರ್ಕ ಬೇಕುಆದರೆ ಅದೇ ಒಂದಿಡೀ ಬದುಕಲ್ಲವಲ್ಲ
ಹುಲಿ ಮಾಂಸವನ್ನಲ್ಲದೇ ಹುಲ್ಲು ತಿಂದು ಬದುಕಬಲ್ಲದೇ ಅಂತನ್ನುವ ತರ್ಕ ಮತ್ತು 
ಸುಳ್ಳನೆಂದೂ ನುಡಿಯದಿರಿ/ಕೊಟ್ಟ ಮಾತಿಗೆ ತಪ್ಪದಿರಿ ಅಂತನ್ನುವ ತಿಳುವಳಿಕೆ
ಇವೆರಡೂ ಹುಟ್ಟಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ಮಥಿಸಬಹುದಾದ ವಯೋಮಿತಿ ಯಾವುದುಬಿತ್ತಿದ 
ಮರುದಿನವೇ ಆಲದ ಬಿಳಲನ್ನು ಕಾಣುವ ಹುಮ್ಮಸ್ಸು ನಮಗೆ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂತು?

   ಮೊನ್ನೆ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಪೋಸ್ಟರ್ ನೋಡಿದೆಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸಿನಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಅಕ್ಷರಗಳು.
'I saw that.'
    -Karma
ಏನಿದರ ಅರ್ಥಯಾರು ನಮ್ಮನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರದಯಾರೂ 
ಗುರುತಿಸಲಾರದ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಏನೆಲ್ಲ ಅನುಭವಿಸಲು ಬಂದಿರುವ ಯಾರಿಗೋ  ಕರ್ಮದ ಬೋರ್ಡು 
ಪದೇ ಪದೇ ನೆನಪಾಗಿ ಕಾಡತೊಡಗಿದರೆ ಅದು ವ್ಯಾಸರ ತಪ್ಪೇ? ಅನುಮಾನವೇ ಬೇಡವಿದೇಶಿಯರೂ 
ನಕ್ಕಿದ್ದರುನಾವೂ ಕೂಡತಮಾಷೆ ನೋಡಿ ಪಾಪಪುಣ್ಯಪುನರ್ಜನ್ಮಗಳ ಕಲ್ಪನೆಯೂ ಇರದಿದ್ದ ಪಶ್ಚಿಮದವರಿಗೆ  'ಕರ್ಮ' ಡೆಫಿನಿಷನ್ ಆದರೂ ಹೇಗೆ ಸಿಕ್ಕೀತುಅದಕ್ಕೊಂದು ಸಮಾನಾರ್ಥಕ 
ಪದವಾದರೂ ಹೇಗೆ ಸಿಕ್ಕೀತುಹೀಗಾಗಿಇವತ್ತು ಅವರು ನಮ್ಮ ಕರ್ಮವನ್ನು ಅವರವರದೇ 
ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ 'ಕರ್ಮಅಂತಲೇ ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

   ಹೀಗಾಗಿನನಗೆ ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವದು ಕರ್ಮ ಒಂದೇಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳದ್ದೂ ಒಂದು 
ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಪಂಚ. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ನಮೂನೆಯ ಪಾತ್ರಗಳು ಇರಬಹುದೋಅಷ್ಟೂ 
ಪಾತ್ರಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿನಿನ್ನೆ ರಾಜನಾಗಿದ್ದವನು ನಾಳೆ ಮೊಸಳೆಯೋ ಮತ್ತೊಂದೋ 
ಆಗುತ್ತಾನೆಹಾಗಾಗಲು ನಿನ್ನೆ ಮತ್ತು ನಾಳೆಯ ಮಧ್ಯದ ದಿನವಾದ ಇವತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಇನ್ನೇನೋ 
ಘಟಿಸಿರುತ್ತದೆಫೇಸ್ ಬುಕ್ಕಿನಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇಇಲ್ಲೊಬ್ಬ ಧರ್ಮರಾಯಅಲ್ಲೊಬ್ಬ ಕರ್ಣಇನ್ನೆಲ್ಲೋ 
ದುರ್ಯೋಧನಮತ್ತೆಲ್ಲೋ ಕುಂತಿತೊಟ್ಟಬಾಣವ ತೊಡದವರುಹಕ್ಕಿಯ ಕಣ್ಣಷ್ಟೇ ಕಂಡವರು
ರಕ್ತಕ್ಕಾಗಿ ತುರುಬು ಬಿಚ್ಚಿದವರುಪಗಡೆಯಾಟವ ಗೆಲ್ಲಲೆಂದೇ ದಾಳ ಉರುಳಿಸಿದವರುಉಂಗುರ 
ಕಳೆದುಕೊಂಡವರುಹಾಗಂತ ಡಂಗುರ ಸಾರಿದವರುಭಂಗುರದ ಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಾದು ನಿಂದವರು-
ವ್ಯಾಸರೇನಿಮ್ಮ ಕತೆ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಬಂತು?
                                                                                        
   ಇಂಥ ಪುರಾಣದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಓದುವಾಗ ಅನೇಕ ಸಲ ಅನಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ 
ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಏನೂ ಓದಬಾರದುಮೂರನೆಯವರು ಬರೆದ  ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬಾರದು
ಕತೆಯ ಎಳೆಸ್ಫೂರ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಯಾವ ಸುಡುಗಾಡನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದುಏನನ್ನೂ 
ಓದದೇವಿಮರ್ಶಿಸದೇಹೊರಗಿನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪರಿಮಳವನ್ನೂ ಆಸ್ವಾದಿಸದೇ ಕೇವಲ ನಮ್ಮ 
ಅನುಭವದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಕತೆ ಹೇಳುತ್ತ ಹೋದರೆ ಅದು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ 
ನಿಲ್ಲಬಹುದೇನೋ ಅಂತ.

   ಯಾಕೆಂದರೆ ಕ್ರೌಂಚ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ವಲ್ಮೀಕನೆಂಬ ಬೇಡ ರಾಮಾಯಣದಿಂದಲೇ 
ಮಹರ್ಷಿಯಾದಇನ್ಯಾರದೋ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮಹಾಭಾರತ ಬರೆದ ವ್ಯಾಸನ ಕತೆ ಇನ್ನೂ 
ಪರಿಷ್ಕೃತವಾಗುತ್ತ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಲೇ ಇದೆಯಾವುದೋ ಒಂದು ಘಟನೆ 
ವಲ್ಮೀಕನನ್ನು ರಾಮಾಯಣ ಬರೆಯುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು ಅನ್ನುವ ಮಾತಿದ್ದರೂ ವರ್ಷಗಳ 
ಕಾಲ ವಲ್ಮೀಕ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಧೇನಿಸಿದ್ದ ಅಂತಲೇ ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆವ್ಯಾಸನಿಗೂ ಇದೇ ಮಾತು 
ಅನ್ವಯಅಂದರೆ, ಇವರೆಲ್ಲ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೇ ಯೋಚಿಸಿದರುಪ್ರೂಫ್ ತಿದ್ದಿಕೊಂಡರುಚೌಕಟ್ಟು 
ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಧೇನಿಸಿದರುಮತ್ತು ಒಂದನ್ನು ಬರೆದಾದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೇನನ್ನೂ ಬರೆಯಲೇ ಇಲ್ಲ!

   ಹೀಗೆ ಧೇನಿಸುತ್ತಲೇ ಇವರು ಏನೆಲ್ಲ ಸೆರೆ ಹಿಡಿದರುಒಂದು ಮನೆಒಂದು ಸಮಾಜಒಂದು ದೇಶ 
ಮತ್ತು ಒಂದು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ಆಳಬೇಕೆಂದರೆ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಏನೆಲ್ಲ ಇರಬೇಕೋಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ 
ತಮ್ಮ ಕೃತಿಯೊಳಗೆ ಎಳೆದು ತಂದರುಒಂದು ಪಾತ್ರವೊಂದನ್ನು ಅತ್ಯುನ್ನತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವಾಗ 
ಎಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸೆರೆ ಹಿಡಿದರುಇವತ್ತು ಯಾವುದೇ ಸಾಹಿತಿಯ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು 
ನೋಡಿಅಲ್ಲಿ ಸಿಗಬಹುದಾದ ಪಾತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪತ್ತು ಅಥವಾ ಮೂವತ್ತುಮನೆಕಚೇರಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಪರಿಸರಗಳು.

   ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಿಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಹೆಂಡಿರಷ್ಟೇಅವರಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಜನ ಅಷ್ಟ 
ಮಹಿಷಿಯರುಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಿಗೆ ಹತ್ತು ಮಕ್ಕಳಂತೆ  ಎಂಟು ಜನ ಫೆವರಿಟ್ ಪತ್ನಿಯರಿಗೆ ಒಟ್ಟು 
ಎಂಭತ್ಮೂರು ಮಕ್ಕಳು ಎಂಟು ಜನ ಹೆಂಡಂದಿರ ಹೆಸರುಮಕ್ಕಳ ಹೆಸರುಇವರ ಅಜ್ಜ 
ಅಜ್ಜಿಯರು (ತಾಯಿಯ ಮಾತಾಪಿತರು), ಅವರ ದೇಶ ಯಾವುದು ಅಂತೆಲ್ಲ ವಿವರಣೆಯನ್ನು 
ಕೃತಿಕಾರ ಕೊಡುತ್ತಾನೆಹೀಗಾಗಿ ನಾನು ಪುರಾಣದ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ತರ್ಕ ಹುಡುಕುವದಿಲ್ಲನಾನು ಅಲ್ಲಿ 
ಗಮನಿಸುವದು ಕೃತಿಕಾರನ ಕುಶಲವಾದ ಕಸೂತಿ ಕ್ರಿಯೆಬ್ರಾಝಿಲ್  ಹೆಂಗಳೆಯರ ಸಾಂಬಾ ನೃತ್ಯ 
ಗಮನಿಸುವಾಗ ಪುರಾಣದ ಕಿನ್ನರಕಿಂಪುರಷರಗಂಧರ್ವರ ವಿವರಣೆ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆಟರ್ಕಿಯ 
ಬೆಲ್ಲಿ ಡಾನ್ಸ್ ಆಸ್ವಾದಿಸುವಾಗ ರಂಭೆಮೇನಕೆಯರ ಸೃಷ್ಟಿ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.

  ಅಷ್ಟು ಸರಳವಲ್ಲ  ಕ್ರಿಯೆಒಂದು ಲೋಕ ರಚಿಸಿಅದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಲಯಗಳೆನ್ನುವ 
ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿರಿಸಿಅಲ್ಲಿರುವ ಜನರಿಗೆ ಮನರಂಜನೆ ಒದಗಿಸುತ್ತಕಾಲಾನುಕಾಲಕ್ಕೆ ಇವರೆಲ್ಲರಿಗೂ 
ಕಾಮ,ಕ್ರೋಧಲೋಭಮೋಹಮದಮತ್ಸರಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿಗಾಯನಕ್ಕೆ ಗಂಧರ್ವರೆಂದು 
ನಿಯಮಿಸಿಕುದುರೆ ಮುಖ ಧರಿಸಿದ ಮನುಜರಿಗೆ ಕಿನ್ನರರೆಂದು ಕರೆದುಮನುಷ್ಯನ ಮುಖ ಧರಿಸಿದ 
ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ಕಿಂಪುರುಷರೆಂದು ಕರೆದುದುವ ಶಂಖಕ್ಕೂ ಠೇಂಕರಿಸುವ ಬಿಲ್ಲಿಗೂ ಒಂದೊಂದು 
ಹೆಸರಿಟ್ಟು,ಯಾವುದ್ಯಾವುದೋ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಯಾರ್ಯಾರಿಗೋ ಶಾಪ ಕೊಟ್ಟುಇನ್ಯಾವ 
ಕಾಲದಲ್ಲೋ ಇನ್ನೆಲ್ಲೋ ಅವರೆಲ್ಲರ ವಿಮೋಚನೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಿ ಮೂಲಕ ಇಡೀ ಕತೆಯ 
ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಬ್ರೇಕ್ ಆಗದಂತೆ ಕೃತಿಯೊಂದನ್ನು ಹೆಣೆಯುವದು ಸಣ್ಣ ಮಾತೇ?

   ಉಂಹೂ, ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನಾವು ಅಭಿನಂದಿಸಲಾರೆವುಒಪ್ಪಲಾರೆವುಸ್ವದೇಶಿ ನಿರ್ಮಿತ ರಾಕೆಟ್ 
ಉಡಾಯಿಸುವ ಹಂತಕ್ಕೇರಿದ ಮೇಲೂ ರಾಕೆಟ್ಟಿನ ಪುಟ್ಟ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ತಿರುಪತಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಚನೆ 
ಮಾಡಿದ್ಯಾಕೆ ಅಂತ ಗೇಲಿ ಮಾಡಬಲ್ಲೆವು. ವಿಜ್ಞಾನದ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ರೋಗಿಯನ್ನು 
ಗುಣಪಡಿಸುವ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಹಜಾರದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನ ಮೂರ್ತಿ ಯಾಕಿದೆ ಅಂತ ಲೇವಡಿ ಮಾಡಬಲ್ಲೆವು.

   ಆದರೆ ತರ್ಕ ಬಿಟ್ಟು ಅಂತಃಕರಣದಿಂದ ಗಮನಿಸುವವರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯದೇ ಜಗತ್ತು 
ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆಜಗದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಗಣಪನ ಮೂರುತಿಯ ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದಿಲ್ಲೊಂದು 
ಭಾವಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿಮೂರ್ತಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿರುವ ರೋಗಿಯ ಸಂಬಂಧಿ ಕ್ಷಣದ ಆತಂಕದಲ್ಲಿ 
ಬಂದಿ. ಅದನ್ನು ಗೇಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವವ ಕ್ಷಣದ ಆತುರದಲ್ಲಿ ಬಂದಿ. ಇವರಿಬ್ಬರ ಭಾವಕ್ಕೂ 
ಕ್ಷಣದ outlet ಆಗಬೇಕಿರುವ ಸಂದರ್ಭದ ಮುಲಾಜಿನಲ್ಲಿ ಗಣಪನೂ ಬಂದಿ!

-  
ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ನೋಡಲು ಫೋಟೋ ಮೇಲೆ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿ ಅಥವಾ ಲಿಂಕ್ ಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿ
(ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 05.07.2017 ಬುಧವಾರದ 'ಮಾಯಾಲಾಂದ್ರ' ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ)